تاریخچه آموزش و پرورش استثنایی ایران:

در ایران آغاز کار با دانش آموزان با نيازهاي ويژه توسط معلمان و از مدرسه، به موازات جایگزینی مدارس نوین به جای مکتبخانه ها شروع شده است. از بین گروه های مختلف دانش آموزان با نيازهاي ويژه، نابینایان اولین گروهی بودند که در سال 1299 هجری شمسی در شهر تبریز توسط معلمان و مبلغان مذهبی تحت پوشش آموزشی قرار گرفتند.

به طور کلی با آنکه آموزش علمی نابینایان در سال 1785 میلادی توسط والنتین هویی در پاریس شروع شده بود، اما در ایران با حدود دویست سال تاخیر یعنی در سال 1299 هجری شمسی توسط پاستور ارنست کریستوفل که از مبلغان مذهبی کلیسای پروتستان آلمان بود، آغاز گردید. به همین دلیل آموزشگاه نابینایان تبریز که توسط کریستوفل در سال 1299 در ایران تاسیس شد، نقطه شروع آموزش نابینایان ایران است.

دومین گروه دانش آموزان با نيازهاي ويژه، ناشنوایان بودند که نقطه شروع آموزش آنان به سال 1303 هجری شمسی و باز هم به شهر تبریز برمی گردد که جبار باغچه بان بنیانگذار آن بود.

آموزش ناشنوایان از قرن شانزدهم به صورت نامنظم و پراکنده و از قرن هجدهم به طور منظم و علمی آغاز شده است. با وجود اینکه حدود 400 سال به طور پراکنده و 200 سال به طور نظام مند از سابقه آموزش و توانبخشی ناشنوایان در دنیا می گذرد، اما آموزش و توانبخشی ناشنوایان در ایران به طور علمی توسط جبار باغچه بان در سال 1303 و در شهر فرهنگی تبریز آغاز شد.

با آنکه آموزش نابینایان و ناشنوایان از ابتدای سال 1300 شروع شده بود، آموزش کودکان کم توان ذهنی از سال 1329 یعنی حدود 30 سال بعد، توسط مؤسسه جهانی جونیت آمریکا شروع شد. همچنین توجه به مشکلات افراد چند معلولیتی و معلولین جسمی- حرکتی از سال 1339 و با تاسیس آسایشگاه های پلشت ورامین و نو توانی نورافشان شروع شد. در رابطه با سایر گروه ها تا زمان تاسیس دفتر آموزش کودکان استثنایی در سال 1347 حرکت های برجسته ای صورت نگرفته است.

تاریخچه آموزش و پرورش تطبیقی

پیدایش آموزش و پرورش تطبیقی به صورت علمی به اوایل قرن نوزدهم برمی گردد و تاریخ به وجود آمدن آن را می توان با انتشار کتاب تدبیر و دیدگاه های مقدماتی در باب آموزش و پرورش تطبیقی از سوی محقق فرانسوی، مارک آنتونی ژولین در سال 1817 مقارن دانست.

تعریف آموزش و پرورش تطبیقی

آموزش و پرورش تطبیقی به دانشی اطلاق می شود که موضوع آن شناسایی، تحلیل و مقایسه شباهت ها و تفاوت های پدیده های تربیتی در داخل یک نظام آموزشی و یا بین نظام های آموزش و پرورش کشورهای مختلف جهان با توجه به عوامل اجتماعی، مذهبی، اقتصادی، سیاسی مؤثر در تشکیل و پیدایش آنهاست

اهداف آموزش و پرورش تطبیقی

  • کشف حقایق و مسائل تربیتی کشور خویش از طریق تحلیل و شناخت مسائل نظام های آموزشی کشورهای دیگر
  • ارزیابی مبتنی بر واقعیت نگری و پرهیز از خودشیفتگی فرهنگی منبعث از قوم گرایی، ایدئولوژی و تمایلات ناسیونالیستی افراطی
  • برنامه ریزی
  • برقراری و توسعه روابط فرهنگی بین کشورهای مختلف جهان در جهت وحدت وایجاد صلح ودوستی و تفاهم بین انسانها
  • معرفی نوآوری های آموزشی
  • شناخت مسائل جهانی آموزش و پرورش

اصول عمومی آموزش و پرورش تطبیقی

  1. اصل برداشت سیستمی یا نظام گرا در مطالعات تطبیقی
  2. اصل به کارگیری اصطلاحات استاندارد شده و قابل قیاس در بررسی های تطبیقی
  3. اصل گزینش دقیق اطلاعات و ارقام
  4. اصل واقع بینی، عینیت گرایی، و اجتناب از تعصب و اعمال حب و بغض شخصی در تحلیل پدیده های تربیتی
  5. اصل توجه به ابعاد گوناگون پدیده های تربیتی
  6. اصل انتخاب واحدهای محدودتر و انتخاب متغییرهای اولویت دارتر در مطالعات تطبیقی آموزش و پرورش