علل مادرزادی

۱-بیماری های مادر: سرخچه ٫ سیفلیس٫  توکسوپلاسموزیس


سرخجه:  سرخجه بیماری حاد عفونی است که با علائمی مانند تورم غدد لنفاوی ناحیه گوش، درد مفاصل، تب خفیف، بروز مشکلات پوستی توأم با خارش همراه است. این بیماری به ویژه اگر در سه یا چهار ماهه اول بارداری اتفاق افتد نقایصی مانند نارسایی های ذهنی، ناشنوایی، نابینایی، اختلالات پیشرونده مغزی، اختلالات گفتاری، اختلالات مادرزادی قلب در جنین ایجاد می کند.

اکثراً  کودکان قبل از موعد به دنیا می آیند و در 20 درصد موارد سرخجه مادر باعث مرگ و سقط جنین می شود. خوشبختانه واکسن این بیماری باعث پیشگیری از ابتلا به بیماری شده است.

سیفلیس:  ابتلاء مادر به بیماری سیفلیس موجب ابتلاء کودک به سیفلیس می شود.سیفلیس نوعی بیماری است که به وسیله انگلی به نام تره پونما پالیدوما از جفت عبور کرده و جنین را آلوده می کند.ابتلاء جنین به سیفلیس اکثراً باعث سقط یا زایمان نوزاد مرده یا زایمان قبل از موعد می شود و در این صورت اکثراً کودک دچار مشکلات جسمی و ذهنی است.  نوزاد مبتلا به سیفلیس دارای رنگی پریده و کف دست ها و پاهایش پر از تاول های چرکی است. گرفتگی بینی توأم با ترشحات چرکی خونی، ضایعات پوستی در اطراف دهان، بینی، مقعد و اعضای تناسلی از مشخصات سیفلیس مادرزادی است. تظاهرات سیفلیس ممکن است دیررس بوده و حتی تا 10 سال به تعویق افتد.خوشبختانه به علت قابل درمان بودن با پنی سیلین از خطرات این بیماری کاسته شده است.

 توکسوپلاسموزیس:  این بیماری توسط انگلی به نام توکسوپلاسما گوندی از مادر مبتلا به جنین منتقل می شود. بیماری اکثراً در پیش مادر بی سر و صدا و پنهانی است و ممکن است پس از انتقال به کودک باعث نارسایی رشد قوای ذهنی بشود. بیماری در کودک اگر شدید باشد کشنده و اکثراً باعث سقط جنین می شود ولی اگر کودک جان سالم به در برد کم توانی ذهنی حتمی است که با علائم چشمی مانند آب مروارید، کم خونی، هیدروسفالی ، فلج های مختلف، و حملات صرعی مشخص می شود. افراد گوناگون  با خوردن سبزیجات آلوده یا گوشت های خام و خانم ها به علت ویار حاملگی و خاک خوری مبتلا می شوند.  با آزمون های مخصوص ذمانند آزمون (( تثبیت کومپلمان)) و آزمون (( همواگلوتیناسیون)) به وجود بیماری پی می برند و با داروهایی مانند سولفادیازین و داراپریم درمان می کنند.

ادامه نوشته

پیشگیری

 پیشگیری در پزشکی به معنی جلوگیری از بروز بیماری ها، کاهش پیامدهای شدیدتر بیماری و جلوگیری از بروز نقص عضو حاصله می‌باشد.  پیشگیری دارای سه سطح اولیه ( مانند شستن دستها قبل از بروز بیماری) ثانویه ( مانند مصرف دارو هنگام بروز بیماری ) و ثالثیه(سوم) ( مانند فیزیوتراپی پس از بیماری) است .

پیشگیری اولیه (سطح اول) :  پیشگیری اولیه عبارتست از اقدام‌هایی که به منظور حفظ سلامتی افراد سالم و جلوگیری از بروز بیماری در آنها صورت می‌گیرد و با اقدام‌هایی مانند ارتقای سطح بهداشت عمومی، بهزیستی و کیفیت زندگی افراد تامین می‌گردد و بنابراین مقصود از پیشگیری اولیه، پیشگیری قبل از ایجاد بیماری با کنترل علل و عوامل خطر می‌باشد. در پیشگیری اولیه سعی می شود از بروز بیماری به طور کلی جلوگیری شود به طوری که شخص به بیماری مبتلا نشود. نمونه این روش واکسیناسیون است.

. ممانعت از ازدواج هاي فاميلي
. جلوگيري از حاملگي بعد از سنين 35-30 سال
. رعايت بهداشت حاملگي (پرهيز از اشعه، دارو، ضربه به شكم، تغذيه مناسب مادر، جلوگيري و كنترل نمودن عفونتهاي مادرزادي و...)
.آزمایش آمنیوسنتز در هفته 14 تا 16 حاملگی جهت مطالعه کروزومومی
. آزمایش های نمونه برداری از جفت در هفته های 8 الی 10 حاملگی.
.سونوگرافی
. آزمایش های ژنتیکی برای تشخیص ناقلین ژن های معیوب 
. مراجعه به مراكز مشاوره خانواده و مشاوره ژنتيك قبل از ازدواج، امري مناسب و در موارد زير بسيار ضروري است:
• ازدواج فاميلي
• وجود فرد معلول در يكي از خانواده هاي طرفين
• ابتلاي يكي از طرفين به مشكلاتي چون صرع، بيماري قند و مانند آن
• تمايل به داشتن فرزند بيشتر در حاليكه فرزند قبلي معلول باشد.
 
v ممانعت از بارداري زنان در سنين بسيار كم (نوجواني) و در سنين بالا‌ (بيشتر از 40سال(
v مادراني كه براي جلوگيري از حاملگي مدتي از وسايل پيشگيري استفاده كرده اند، بهتر است تحت نظارت پزشك اقدام به بارداري كنند.
v ناسازگاري گروه هاي خوني و بويژه Rh مادر و نوزاد بايد مورد توجه پزشك و والدين قرار گيرد.
v استفاده از هر نوع دارو بويژه در ماههاي اول بارداري بايد با نظر پزشك متخصص انجام شود.
 
v رسانه هاي گروهي با همكاري متخصصان زيربط و باتوجه به مواد خوراكي موجود در جامعه، لازم است برنامه هاي مناسب براي مادران باردار توصيه كنند
v با توجه به اثرات سوء پرتابي در هنگام بارداري به ويژه ماههاي اول، هرگونه اقدامي از اين نوع بايد با نظر پزشك متخصص انجام شود.
v مادران باردار بايد در حد امكان از تماس با بيماران مبتلا به بيماري هاي عفوني و ويروسي پرهيز كنند
v مادران باردار لازم است از استعمال دخانيات، مواد مخدر، و مشروبات الكلي جداً پرهيز كند.
 
vشرايط محيطي بايد بگونه اي باشد كه مادران باردار حتي الامكان در معرض تحريكات شديد و ناگهاني هيجاني و عاطفي قرار نگيرند
v متخصصين بايد در موقع استفاده از ابزار كمكي جهت زايمان هاي سخت، نهايت دقت را بعمل آورند تا خطري متوجه نوزاد نشود.
vدر هنگام تولد، بايد خون و ادرار كودك براي اندازه گيري مواد مختلف آن مورد آزمايش قرار گيرد، تا اگر عدم تعادلي وجود دارد بموقع بتوان اقدامات لازم را انجام داد.
 
v اسباب بازي ها و وسايلي كه براي استفاده كودكان تهيه مي شود لازم است از جهت ايمني و بي خطر بودن مورد توجه قرار گيرد.
v تزريق بموقع واكسن ها و نيز ارجاع سريع كودك بيمار به پزشك متخصص، امري حتمي است.
v مراقبت و مواظبت جدي كودك خردسال در مواجهه با سوانح و تصادفاتي كه منجر به آسيب هاي مغزي مي شود، هميشه مورد سفارش است.
 
ادامه نوشته

چالش ها و کاستی های مداخله بهنگام در ایران وتوصیه های لازم برای والدین

 
- مداخله بهنگام نیازمند جایگاه نهادینه شده و حمایت های سازمانی است و این امر مستلزم تدوین قوانین و دستورالعمل هایی است که سازمان ها و وزارت خانه های آموزش و پرورش و بهداشت و درمان و بهزیستی را به انجام وظایف مربوط به خود ملزم و رهنمون سازد.
- اجرای مداخله بهنگام مستلزم شناسایی و غربالگری کودکان آسیب دیده یا در معرض آسیب است. کمبود راهبردهای شناسایی و خلاء وجود ابزارهای معتبر یکی از مسائل پیش روی فعالیت های حاضر است.
-تربیت نیروی انسانی و متخصصان مداخله بهنگام برای کودکان با نیازهای ویژه یکی دیگر از کاستی های بنیادی این فرایند است.
 
-عدم وجود برنامه های همه جانبه و متناسب با ویژگی ها و نیازهای زیستی، ذهنی، عاطفی و اجتماعی کودکان با نیازهای ویژه یکی دیگر از کاستی های موجود مداخله بهنگام در کشور ما است.
- تهیه و تنظیم مجموعه ها و برنامه های آموزشی در قالب بسته های فعالیت، نرم افزار های آموزشی و توانبخشی و مواد و ابزارهای کمک آموزشی در راستای اهداف و نیازهای آموزشی کودکان و خانواده هایشان گام مهم دیگری از این فرایند است.
 وجود منابع نوشتاری و الکترونیک برای مربیان، متخصصان و والدین نیز ضرورت دیگری در همین راستا است.
 
توصیه های لازم برای والدین: 

1ـ والدین باید واقع گرا باشند و نقاط ضعف کودک خود را باور کنند.

2ـ هنگامی که افراد مسئول مثل معلمان و اطباء متخصص کودک نقاط ضعف کودک را یادآوری می کنند، والدین باید مسئله را پیگیری کنند نه آنکه انکار و حذف صورت مسئله را چاره کار بدانند.

3ـ والدین باید بتوانند جلوی خشم خود را بگیرند و چاره همه رفتارها و خطای طفل (مثل دویدن و جیغ کشیدن و درس نخواندن) را در کتک و تنبیه جسمانی جستجو نکنند.

 

4ـ والدین نباید انتظار داشته باشند تمام اجتماع از معلم گرفته تا اقوام و دوستان خود را با طفل ایشان منطبق کنند بلکه برعکس بدانند که هر انسان وظیفه دارد خود را با اجتماع منطبق سازد.

5ـ تا حد لازم علایم اختلالات روانپزشکی را در کودک خود بشناسند و در صورت لزوم از رجوع به پزشک غفلت نکنند.

6ـ به دنبال مقصر نباشند، بلکه به دنبال راهکار و مداخله بهنگام باشند.

دوره طلایی رشد و مداخله به هنگام

  دوران کودکی نقش بسیار حائز اهمیتی در زندگی هر فرد ایفا می‏کند.در این دوران به‏ لحاظ تحولی،کودک به سرعت رشد می‏کند، مهارت ها را فرا می‏گیرد و از راه حواس‏ مختلف و زبان، با محیط اطراف خود تعامل برقرار می‏سازد. هرگونه نقص یا تأخیر در رشد، اعم‏از جسمی یا ذهنی در این ایام می‏تواند تأثیرات بسزایی را بر آینده فرد از جمله پیشرفت تحصیلی وی تحمیل نماید.

شناسایی به موقع کمبودها و نقائص جسمی،حسی و ذهنی و اقدام بهنگام باعث می‏شود تا به میزان زیادی از لطمات ثانوی معلولیت بر زندگی کودک بکاهد.

كودكی نخستین و مهم ترین دوره زندگی آدمی است، از آنجا كه در این دوره ساختار شخصیتی و رفتاری انسان بنیان گذاشته می شود این مرحله از رشد را حساس ترین و سرنوشت سازترین مراحل رشد انسان می دانند. چرا كه دوران حساس critical stage)) یعنی سریع ترین دوران رشد و یادگیری با سال های اولیه كودكی و سنین پیش از دبستان منطبق است و از طرفی عدم توجه و غفلت در این دوران حساس، باعث خسارات جبران ناپذیری می شود كه در دیگر سطوح سنی و تحصیلی قابل جبران نیست

خدمات مداخله بهنگام:

این خدمات می‏تواند ترکیبی از موارد ذیل باشد:

1- ارزیابی

2- مشاوره و آموزش والدین

3- کاردرمانی

4- گفتاردرمانی

5- خدمات بینایی

6- خدمات شنوایی

ادامه نوشته